اهلیت و حجر

1-محجور کسی است که به علت نقص یا فقد اهلیت نمی تواند اعمال حقوقی انجام دهد.

2-اقسام اهلیت:✅اهلیت به معنای عام:صلاحیت شخص برای دارا شدن و اجرای حق و تکلیف
✅اهلیت به معنای خاص:توانایی دارا شدن حق یا اراده کردن آن

3-اهلیت دارا شدن حق اهلیت تمتع،اهلیت تملک یا اهلیت استحقاق (ماده 956،957،959 قانون مدنی)

4-اهلیت دارا شدن حق:همیشه اهلیت دارا شدن حق با اهلیت اجرا نیست،چه ممکن است شخص حقیقی داشته باشد اما نتواند آن را اجرا کند.
اهلیت اجرای حق اهلیت استیفا یا اهلیت تصرف

5-مبنای حقوقی اهلیت تمتع،انسان بودن است و بعد از تولد تا به هنگام مرگ این توانایی را حفظ خواهد کرد.(ماده 956 قانون مدنی)

6-عدم اهلیت استیفا اصطلاحا حجر و کسی که فاقد این اهلیت است محجور نامیده میشود.

7-برای اینکه متعاملین اهل محسوب شوند باید بالغ و عاقل و رشد باشند.

8-بنابراین قراردادهایی مربوط به سلب اهلیت این از اهلیت تمتع و اهلیت استیفا،باطل و بلا اثر است.(ماده 959 و 960 قانون مدنی)

9-اموال صغیری را که بالغ شده است در صورتی می توان به او داد که رشد او ثابت شده باشد.

10-منظور از عقل این است که قوای دماغی شخص سالم باشد اگر کسی فاقد قوای عقل و مبتلا به اختلال قوای دماغی باشد مجنون نامیده می شود.

11-حجر به معنی عدم اهلیت استیفا است یا عبارتی منع شخص به حکم قانون از اینکه بتواند امور خود را به طور مستقل و بدون دخالت دیگری اداره کند و شخصاً اعمال حقوقی انجام دهد.

12-حجر عبارت است از ممنوع بودن شخص از دخالت در اموال و حقوق مالی خود از طرف قانون

13-حجر در حقوق ایران تنها به امور مالی اختصاص ندارد.

حجر عام و خاص

✅حجر عام این است که شخص به طور کلی از اجرای حق و انجام دادن اعمال حقوقی ممنوع باشد.مثلاً :مجنون-صغیر

✅حجر خاص:ممنوع شدن شخص از پاره ای تصرفات می باشد،نه از همه آنها مثلاً: سفیه یا غیر رشید-تاجر ورشکسته

15-در حجر حمایتی حمایت از محجور مورد نظر قانون گذار است ولی در حجر سو ظنی مقصود حمایت از منافع دیگران است.
✅حجر حمایتی مانند:صغیر-سفیه-مجنون
✅حجر سو ظنی مانند:تاجر ورشکسته

حچر قانونی و قضایی

16-حجر قانونی ⬅ به حکم مستقیم قانون مانند:صغیر
حجر قضايي ⬅ به حکم دادگاه مانند:مجنون-تاجر ورشکسته

یعنی صغیر در هر حالی و به حکم قانونی محجور است اما مجنون و تاجر ورشکسته به حکم قضایی است چون جنون دائمی یا ادواری است.

17-جنون ادواری یعنی فقط در پاره ای اوقات جنون عارض گردد و گاهی اوقات مجنون در افاقه بسر می برد و از نیروی عقل و درک برخوردار است.

18-حجر مبتنی بر فقدان درک،شعور و اراده است. اهلیت و حجر

19-حجر سفیه محدود به امور مالی است،اما حجر صغیر و مجنون عام است و همه امور را در بر میگیرد.

✅امور مالی همانند :کلیه اموال و هزینه های مالی

✅امور غیر مالی همانند :ازدواج-طلاق و…

20-گاه حجری در زمان معین پایان می یابد،مانند حجر صغیر
ولی گاهی حر غایت معینی ندارد و زمان انقضای آن معلوم نیست مانند حجر مجنون

وکیل مشهد ، مشاوره و وکالت تخصصی